فیوز چیست و انواع آن؟

فیوز چیست و انواع آن؟

سلام هرروز را با لبخند و با افکار مثبت آغاز کنیم در ابتدایی هر روز باید بدانیم که ما برای چه بیدار شده ایم

و این یعنی داشتن یک هدف برای زندگی بهتر.

امروز میخواهیم راجب فیوز و انواع آن توضیحاتی را بدهیم امیدوارم مورد توجهتون قرار بگیرد

فیوز یک قطعه الکتریکی است که برای محافظت از مدارهای الکتریکی به کار می رود و زمانی که مدار تحت جریان

بار بالای غیر طبیعی قرار گیرد مدار را باز می کند تا به قطعات مدار و یا اشخاصی که با مدار در تماس هستند آسیب نرسد.

فیوزها در شکل ها و طرح های زیادی به بازار آمدند، اما هر کدام برای محافظت از یک مدار با مجموعه پارامترهای الکتریکی

مشخصی طراحی شده اند.

این پارامترها در درجه اول ولتاژ کاری، جریان کاری و زمان ذوب المنت فیوز یا سرعت فیوز هستند.

فیوز چگونه کار می کند؟

یک فیوز شامل یک المنت است که برای تحمل جریان الکتریکی محدودی طراحی شده است.

وقتی یک اتصال کوتاه یا اضافه بار اتفاق می افتد، جریان بالا گرمایی تولید می کند که باعث می شود المنت فیوز ذوب شود

و یک شکاف در المنت فیوز( fuse element ) تولید می کند.

این شکاف جریان فیوز ( و مدار) را قطع می کند فیوزی که می سوزد باید با فیوز جدید با مشخصات مشابه، تعویض شود.

درایور ال ای دی چیست و کاربرد آن؟

چرا از فیوز استفاده می کنیم؟

استفاده از فیوز یک راه موثر و مقرون به صرفه و ایمن را برای محافظت از دستگاه ها یاتاسیسات الکتریکی

فیوز چیست و انواع آن

در برابر اضافه بار الکتریکی که می تواند به اجزا یا سیم ها خسارت وارد کند و به طور

بالقوه باعث آتش سوزی شود، به شمار می رود.

هر بار که یک فیوز ذوب شود، باید با یک فیوز با مشخصات مشابه تعویض شود

تا مطمئن شویم مدار به طور مناسبی محافظت می شود. اغلب فیوزها در یک نگهدارنده فیوز گنجانده شده اند

که تعویض آنها را آسان می کند.

به استثنای فیوزهایSMDو فیوز هایی پایه دار که بر روی بردهای مدار چاپی لحیم شده اند

که تعویض آن ها را سخت می سازد.

یک نگهدارنده فیوز معمولا در یک مکان مناسب برای بازدید و تعویض فیوز نصب شده است.

فیوزها اغلب می توانند بدون نیاز به هرگونه شرایط الکتریکی یا تخصصی تعویض شوند.

اگر یک فیوز با مشخصات اشتباه را نصب کنیم چه اتفاقی می افتد ؟

بدترین شکل قضیه خسارت به تجهیزات ناشی از اضافه بار است.

یک احتمال دیگر این است که فیوز با این که نقص الکتریکی وجود ندارد، ذوب می شود.

همیشه بهتر است که فیوز ذوب شده را با یک فیوز مشابه یا یک فیوز معادل تعویض کنیم.

چگونه تصمیم بگیریم که کدام فیوز را انتخاب کنیم؟

الف- هنگامی که فیوزها را تعویض می کنیم، در بیشتر مواقع می توانیم فیوزی دقیقا مشابه یا فیوزی معادل

را که به وسیله سازنده های مختلف تولید شده تهیه کنیم.

ب- وقتی می خواهیم یک فیوز برای کاربردی جدید انتخاب کنیم، لازم است که فاکتورهای زیادی را در نظر بگیریم

مانند سرعت واکنش المنت، ولتاژ، جریان نامی، دمای محیط، فضای موجود و…

 

فیوز چیست و انواع آن؟

سرعت فیوز

سرعت یک فیوز اساسا مدت زمانی است که درهنگام اتفاق افتادن یک جریان اضافه طول می کشد تا فیوز مدار باز شود.

سرعت مدار باز شدن فیوز به وسیله ماده ای که در المنت فیوز استفاده شده،جریان اضافه بارو دمای

محیط کاری مشخص می شود.

به طور مثال اگر یک جریان 20 آمپری از یک فیوز با 10 آمپر مجاز عبور کند، یک فیوز با عکس العمل خیلی سریع ممکن است

در 0.1 ثانیه باز شود، یک فیوز با عملکرد سریع در 1 ثانیه، در حالیکه ممکن است ده ها ثانیه طول بکشد

تا یک فیوز با واکنش کند باز شود.

در هنگام تعویض فیوز یا انتخاب یک فیوز برای کاربردی جدید، خیلی مهم است که فیوزی را انتخاب کنیم

که به اندازه کافی سریع باشد تا بتواند از مدار در برابر اضافه بار غیرمنتظره محافظت کند، اما در شرایط کاری عادی باز نشود.

تولیدکنندگان فیوز معمولا این اطلاعات را در یک جدول منحنی زمان بر حسب جریان ارایه می دهند.

در فیوزها 3 سرعت اصلی وجود دارد

فیوزهای فوق العاده سریع 1

(واکنش خیلی سریع، سرعت بالا، فوق العاده سریع یا فیوزهای نیمه هادی)

فیوزهای فوق العاده سریع در درجه اول، محافظت اتصال کوتاه را برای قطعات نیمه هادی

مانند دیودها، تریستورها، ترانزیستورها و…فراهم می کنند.

این فیوزها به کار کردن در دماهای بالاتر تمایل دارند، و این اغلب استفاده از آلیاژهای با نقطه ذوب پایین

در ساخت فیوزها را ناممکن می سازد، در نتیجه قابلیت های محدودی را برای محافظت در برابر شرایط جریان اضافه

پایین فراهم می کند.

خیلی مهم است که مقدار (I^2)t فیوز که معرف مقدار انرژی لازم برای سوختن فیوز است را موقع حفاظت

از دستگاه های نیمه هادی بدانیم. برای اینکه مطمئن شویم دستگاه ها به طور مناسبی محافظت می شوند،

مقدار(I^2)t فیوز باید کمتر از مقدار(I^2)t دستگاهی باشد که فیوز از آن محافظت می کند.

درایور ال ای دی چیست و کاربرد آن؟

فیوز چیست و انواع آن؟

فیوزهای با واکنش سریع 2

(ذوب سریع، همه منظوره یا فیوزهای با کاربردهای عمومی)

فیوزهای با واکنش سریع برای محافظت از اجزای با حساسیت کمتر طراحی شده اند

و اغلب برای محافظت از کابل کشی در برابر ذوب و یا آتش گرفتن هنگام رخ دادن اضافه بار استفاده می شوند.

فیوزهای واکنش سریع متداول ترین نوع فیوز هستند منحنی های جریان زمان تولیدکنندگان برای اندازه گیری

سرعت دقیق فیوز برای اضافه بارهای مختلف مفید هستند.

الف- واکنش کند 3

(ذوب کند، تاخیر زمانی یا فیوزهای استارت موتور)

ویژگی تاخیر در فیوزهای واکنش کند به جریان های هجومی بی ضرر و موقت اجازه می دهد

که بدون باز شدن فیوز عبور کنند، اما در اضافه بارهای پایدار و اتصال کوتاه ها فیوز باز می شود.

این فیوزها برای تطبیق یافتن با جهش جریان موقتی ناشی از موتور، یوپی اس و…طراحی شده اند.

ب- فیوزهای دو المنتی 3

مشابه فیوزهای واکنش کند، یک فیوز دو المنتی مشخصات تاخیر زمانی را بروز می دهد،

اما ساختار چند عنصری هردو کارایی بالا را در محافظت از اتصال کوتاه و محافظت اضافه بار برای مدارهایی

که در معرض اضافه بار موقتی و جهش جریان هستند، مهیا می کند.

فیوز چیست و انواع آن؟

انواع فیوز ها

1- فیوز حرارتی

http://fmnadco.ir/wp-content/uploads/2018/09/فیوز-حرارتی-12.jpg فیوز های قطع کننده حرارتی دارای دو نوع axial و radial می باشد که هر دوآن ها دارای دو نوع ساختار متفاوتی هستند.

فیوز های حرارتی از یک نوع آلیاژ بخصوص اکسید شده در اتصال سیم رابط آن استفاده شده ،

که باعث افزایش اطمینان در خاموش کردن و درست کار کردن فیوز می شود.

تیغه های این فیوزها با نوعی عایق خاص درون محفظه فیوز پوشش داده شده است زمانی که به علت افزایش جریان و یا

اتصال کوتاه حرارت سیم پیچ بالا رود اتصال سیم رابط باز شده و مدار باز می شود

که در این حالت به اصطلاح گفته می شود فیوز عمل کرده است

نکته دیگر در مورد این فیوزها این است

که این فیوز ها

یکبار مصرف بوده و باید بعد از عمل کردن برای راه اندازی مجدد مدار تعویض گردد.

در مدل axial تیغه حرارتی آن توسط یک محفظه سرامیکی لوله ای شکل در بر گرفته شده است که در مرکز محفظه آن سیم رابط

با آلیاژ مخصوص آن وجود دارد که نسبت به بدنه کاملاٌ عایق است.

axial fuse 1.jpg

فیوز چیست و انواع آن؟

از این تجهیزات الکتریکی برای جلوگیری از افزایش حرارت در دستگاه استفاده می شود.

که عملیات قطع کردن جریان را زمانی انجام می دهد که حرارت مدار از حرارت مشخص شده برای تیغه آن بالا تر رود.

این فیوز در اکثر سیستم های الکتریکی که گرما دارند استفاده می شوند،

مانند موتورها، گرم کننده ها، توستر، چای سازها و از این دست تجهیزات در هر دو نوع از این فیوز های حرارتی از آلیاژ مخصوصی

که سراسر سیم های سربی را فرا گرفته اند استفاده شده است،

زمانی که دمای سیم به دمای مخصوص در نظر گرفته شده برای آن فیوز برسد تیغه حرارتی ذوب شده و باعث می شود

که سیم سربی از بین برود و موجب قطع جریان الکتریکی شود.

فیوز ها

در مدل radial تیغه حرارتی آن درون محفظه مکعبی شکل از جنس فنولیک قرار دارد.

(فنولیک از دسته عایق های آلی سلولی بسته و صلب بوده و ترکیب شیمیایی آن فنول (اسید کربنیک – C6H5OH)

به اضافه افزودنی های گدازآور می باشد.)

سیم های سربی در بدنه امنی قرار دارند و با عایق خوبی که بدنه این دستگاه ها دارند خطر برق گرفتگی را نیز کاهش می دهند.

برای تست سلامت این فیوزها یک مولتی متر الکتریکی را در حالت اهم و یا تست بوق (تست دیودی) قرار می دهیم

و دو پراپ مولتی متر را به دو پایه این فیوزها متصل می کنیم اگر مولتی متر در حالت اهم با اهم بالا و در حالت تست

دیود با بوق مکرر همراه بود فیوز سالم است و در غیر این صورت فیوز باید تعویض گردد.

نوع دیگر از فیوز های radial که امروزه در صنعت کاربرد فراوانی دارند فیوز های resettable هستند،

این فیوز ها از نظر ساختمانی تفاوت قابل توجهی با هم ندارند اما کارایی آنها متفاوت است.

فیوز های resettable که با نام فیوز های بازنشانی نیز شناخته شده اند به گونه ای کار می کنند

که در حالت عادی مدار به صورت یک مقاومت ضعیف کار می کند که درون محفظه آن از ذرات رسانای پراکنده تشکیل شده

که در صورت ایجاد اتصال کوتاه و یا اضافه بار با افزایش جریان مقاومت تا حدی بالا می رود

که جریان مدار را قطع می کند و بعد از پایین آمدن مقاومت می توان مدار را مجدداٌ راه اندازی کرد.

یکی از ویژگی های خوب این فیوز این است که قابلیت راه اندازی مجدد را دارد و یک بار مصرف نیستند.

2- فیوز های شیشه ای

فیوز چیست و انواع آن؟

در این دسته انواع فیوزهای شیشه ای پایه کوتاه و بلند در آمپرهای مختلف در دسترس قرار دارند.

فیوزهای شیشه ای عموما در مسیر برق ورودی دستگاه ها و برای حفاظت مدارات آن در برابر ایرادات احتمالی استفاده میشود

از فیوز های شیشه ای عموما در ورودی اصلی تغذیه دستگاه های برقی ، الکترونیکی استفاده میشود .

فیوز دستگاه را در هنگام بروز مشکلات مانند اتصال کوتاه یا اضافه جریان از شبکه جدا کرده

و باعث کاهش صدمات وارده به آن میشود .

در زیر علامت اختصاری مربوط به سرعتهای مختلف به کار رفته در فیوزهای موسوم به شیشه ای ذکر شده است.

علامت مربوط به سرعت واکنش فیوزهای شیشه ای

FF فیوز فوق العاده سریع

F فیوزهای سریع

M فیوزهای سرعت متوسط

T فیوزهای تاخیری

TT فیوزهای بسیار کند

ظرفیت شکست فیوز

فیوز ممکن است در ولتاژ نامی، در اثر جریان بیش از حد به جای اینکه مدار باز شود، اتصال کوتاه شده یا با قوس الکتریکی

جریان را از خود عبور دهد.

حداکثر جریانی که فیوز بدون اتصال کوتاه می تواند در مقابل آن عمل کند و مدار باز شود ظرفیت شکست فیوز نامیده می شود.

در فیوزهای شیشه ای این پارامتر می تواند با حرف H یا L نشان داده شود

که به ترتیب به معنی ظرفیت شکست بالا و ظرفیت شکست پایین می باشد.

علایم حک شده روی فیوزهای شیشه ای

معمولا روی کلاهک فلزی فیوزهای شیشه ای نوشته ای درج شده است که نشانگر مشخصات فیوز است.

این نوشته ها معمولا به شکل زیر هستند:

F1.5AH250V

در این مثال حرف F طبق جدول مربوط به سرعت فیوزها به معنای فیوز سریع است.

قسمت 1.5A می گوید که فیوز در جریان بالاتر از 1.5 آمپر می سوزد و مدار باز می شود.

حرف H نشان دهنده ظرفیت شکست بالا بوده و در آخر 250V نشان دهنده حداکثر ولتاژ مدار بازی است که فیوز می تواند

در جریان مشخص شده به درستی عمل کند 250 ولت است.

هر کدام از فیوزها پاسخ های متفاوتی در مقابل عبور جریان نشان می دهند و مقدار زمان های مختلفی برای عملکرد دارند.

انتخاب فیوز مناسب برای هر مدار بسیار مهم است.

انتخاب فیوز نامناسب به معنی عدم حفاظت است، زیرا در زمان لازم مدار را قطع نمی کند یا با حساسیت بیش از اندازه بدون

دلیل مدار را بارها و بارها قطع می کند.

به عنوان مثال اگر یک فیوز FF در مداری به کار رود که وسایل آن در هنگام راه اندازی جریان زیادی می کشند،

فیوز بدون وجود مشکل خاصی مدار را قطع می کند.

تفاوت بین فیوزهای شیشه ای و گچی

در فیوزهای شیشه ای المان فیوز قابل مشاهده است و این مسئله بازبینی را آسان تر می کند،

فیوز چیست و انواع آن؟

در حالی که فیوزهای گچی مات هستند.

نورپردازی نور مخفی و کاربرد آن؟

فیوزهای شیشه ای

فیوزهای شیشه ای ظرفیت قطع پائینی دارند یعنی زمانی که ولتاژ یا جریان زیاد باشد، المان فیوز ذوب می شود.

بنابراین برای استفاده در وسایل و تجهیزاتی که مقدار جریان زیاد است مناسب نمی باشند.

ولی فیوزهای گچی دارای ظرفیت قطع بالاتری هستند و برای استفاده در مدارهایی که جریان یا ولتاژ بالایی دارند مناسب هستند.

بعضی از فیوزهای گچی HRC با ظرفیت قطع بالا می توانند تا 300 کیلو آمپر را به طور ایمن قطع کنند،

در حالی که فیوزهای شیشه ای عادی ظرفیت قطع بسیار پائین تر و در حدود فقط 15 آمپر دارند.

فیوزهای شیشه ای پایداری حرارتی کمی دارند و تحت شرایط گرمای زیاد می شکنند،

فیوزهای گچی می توانند در مقابل دماهای زیاد مقامت نموده و پایداری حرارتی بیشتری دارند.

بدنه ی فیوزهای گچی ، برخلاف فیوزهای شیشه ای از یک ماده ی پر کننده مانند شن پر می شود تا از تشکیل یک غشای هادی

جلوگیری به عمل آید. وقتی که اتصال کوتاه رخ می دهد،

المان فیوز ذوب شده و تبخیر می شود و به صورت یک غشاء رو ی بدنه ی داخلی فیوز نشست می کند.

در فیوزهای شیشه ای بدنه ی فیوز نیز به گرم شدن ادامه می دهد و این غشاء شروع به هدایت الکتریکی می کند

پس قطع فیوز موثر نیست.

شن در فیوز گچی باعث جذب انرژی می شود و از گرم شدن و هدایت فیوز جلوگیری می کند

فیوز چیست و انواع آن؟

فیوز خودرو چیست و نحوه عیب یابی و تعویض آن چگونه است؟

فیوز چیست و انواع آن؟

یکی از قطعات بسیار کوچک در سیستم برق رسانی خودرو که گاها سبب بروز مشکلاتی از جمله کار نکردن برخی دستگاه ها

در خودرو می گردد فیوز می باشد. فیوز خودرو قطعه ایست که وظیفه تنظیم برق ورودی به دستگاه مورد نظر در خودرو را داشته

و در صورت ایجاد بار اضافی، اتصال جریان برق را قطع کرده و باعث می شود دستگاه مصرف کننده، آسیب نبیند.

در این پست قصد داریم در رابطه با فیوز خودرو نکاتی را مطرح کرده و در ادامه نحوه عیب یابی و تعویض آن را در خودرو

آموزش بدهیم

فیوز خودرو چیست؟

همانطور که اشاره شد هر فیوز خودرو  قطعه ای کوچک است که در سیستم برق رسانی خودرو، وظیف قطع کردن جریان برق

در صورت نوسان را در دستگاه مصرف کننده متصل به خود دارد.

به عبارت بهتر فیوزها در خودرو وظیفه دارند اگر جریان برق بیشتر از حد مجاز باشد، اتصال را قطع کرده و نگذارند

دستگاه مصرف کننده آسیب ببیند.

فیوزها در خودرو معمولا در مکانی در دسترس راننده در جعبه فیوز قرار دارند

که برای یافتن آن ها باید با استفاده از دفترچه راهنمای خودرو اقدام نمود در دفترچه راهنمای هر خودرو،

نقشه تمام فیوزها وجود داشته و وظیفه برق رسانی هر فیوز خودرو به دیگر قطعات خودرو، مشخص گردیده است.

فیوز خودرو چیست؟

روی هر فیوز خودرو معمولا اطلاعاتی در رابطه با حداکثر شدت جریان عبوری از خود نوشته شده است که نشان می دهد

اگر نوسانات برق خودرو از مقدار مشخص شده بیشتر باشد،

اصطلاحا فیوز آب شده و قطع می گردد این قطعی سبب می گردد تا دستگاه مصرف کننده ای که برق

خود را از طریق فیوز میگیرد،

فیوز چیست و انواع آن؟

دیگر برق رسانی نداشته باشد و از مدار خارج گردد این عمل به این دلیل انجام می گردد

تا از بروز مشکلات اساسیدر خودرو با نوسانات شدید  جلوگیری گردد.

انواع فیوز خودرو

فیوزها معمولا در انواع متنوعی تولید و طراحی می شوند که فیوزهای مستطیلی و سرامیکی از جمله پر کاربردترین

نوع آن ها می باشد.

این فیوزها از دو پایه تشکیل شده اند که داخل خود بسته به حداکثر میزان شدت جریان عبوری از سیم ضخیم تری برای اتصال

دو پایه به هم استفاده شده است.

فیوز شیشه ای نیز نوع دیگری از فیوز خودرو می باشد که اتصال دو سر فیوز در آن با استفاده از سیمی نازک در میان

محفظه شیشه ای برقرار شده است که در صورت عبور شدت جریان بالا سیم مربوطه قطع می گردد.

فیوز خودرو چیست؟

فیوز فلزی نیز نوع دیگری از فیوز خودرو می باشد که ارتباط دو سر آن در صورت عبور شدت جریان بیش

از اندازه ذوب گردیده و در نتیجه مدار را قطع می نماید.

فیوز خودرو چیست؟

عیب یابی و تعویض فیوز قطع شدن فیوزها مستقیما روی دستگاه مربوطه که فیوز مسئول تنظیم شدت جریان آن می باشد

تاثیر گذاشته و موجب از مدار خارج شدن آن می شود.

اگر چنین اتفاقی در اثر نوسانات برق خودرو یا تحمل بار اضافی جریان برق ایجاد شود،

در نتیجه فیوز مربوطه سوخته و باید نسبت به تعویض آن اقدام نمود در فیوز های شیشه ای و مستطیلی شفاف

این امر با چشم نیز قابل شناسایی می باشد و با مشاهده فیوزی که اتصال آن قطع شده باشد،

می توان دریافت که فیوز مربوطه سوخته است و علت هشدار ECU آن است.

اما برای فیوزهایی که شفاف نیستند و نمی توان با چشم قطعی آن ها را مشاهده نمود،

بهترین روش استفاده از مولتی متر یا چراغ آزمایش می باشد.

به این صورت که دو سر فیوز خودرو را به دو سر مالتی متر یا چراغ آزمایش متصل نموده و در صورت روشن شدن

چراغ آزمایش و یا عبور جریان در مالتی متر، می توان دریافت که فیوز سالم است

و در غیر این صورت فیوز سوخته است و باید نسبت به تعویض فیوز اقدام نمود.

فیوز قابل برگشت( ریستی)

فیوز چیست و انواع آن؟ فیوز برگشت پذیر (ریستی) با نام Resettable Fuses – PPTC ، یک عنصر الکترونیک پسیو با ضریب دمایی مثبت

(PPTC) است که برای محافظت در برابر اضافه جریان در مدارهای الکترونیکی استفاده می شود.

این فیوز ها در حالتی که بیش از جریان مورد نظر از آن جریان عبور کند ،

به شدت داغ شده و در صورت ادامه داشتن اضافه جریان ، فیوز قطع می شود .

با برگشت دمای فیوز به حالت عادی ، فیوز مجددا وصل خواهد شد

 

فیوز چیست و انواع آن؟

پایان

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *